Contains all features of free version and many new additional features.

Một số vấn đề về thực trạng chiến lược xây dựng thương hiệu cá nhân cho VĐV thành tích cao tại Việt Nam

16

Tác giả:

  • Giáo sư – Tiến sĩ Lê Qúy Phượng – Nguyên Phó tổng cục trưởng tổng cục Thế dục thể thao
  • Á hậu Qúy bà Nguyễn Thu Hương – TGĐ Nam Hương Corp – Chuyên gia tư vấn chiến lược thương hiệu và nhân hiệu

Tóm tắt: Thực trạng vấn đề chiến lược xây dựng thương hiệu cá nhân cho VĐV thành tích cao của Việt Nam còn nhiều hạn chế. Chúng ta cũng chưa có các công ty quản lý thể thao chuyên nghiệp để có thể tư vấn cho các vận động viên học cách thức xây dựng thương hiệu cá nhân. Hiện nay, việc quản lý và đào tạo các vận động viên hiện hầu hết đều do một huấn luyện viên chính đảm nhiệm, việc này khó giúp VĐV xây dựng và phát triển thương hiệu của mình.  

         Từ khóa: Thực trạng, thương hiệu cá nhân, chiến lược, xây dựng, vận động viên thành tích cao, Việt Nam.

         Abstract: Status of personal brand building strategy for high performance athletes of Vietnam have a lots of restrictions. We don’t have professional sport management companies yet to advise athletes on personal branding methods. Now athlete management and training are all undertaken by a coach, this is difficult to help athletes build and develop their brand.

         Keywords: Status, personal branding, strategy, build,high performance athletes, Vietnam

1.Đặt vấn đề.

Hiện nay khái niệm chiến lược xây dựng thương hiệu cá nhân đối với các VĐV TTTTC của Việt Nam còn khá mới mẻ và chưa trở thành ngành kinh doanh được khai thác bài bản như các lĩnh vực giải trí, điều mà nhiều quốc gia như Mỹ, Thái Lan, Nhật Bản, Hàn Quốc,… đã khai thác được từ rất lâu. Do vậy, nghiên cứu một số vấn đề liên quan đến thực trạng chiến lược xây dựng thương hiệu cá nhân cho VĐV thành tích cao tại Việt Nam tại nước ta hiện nay để tìm ra các nguyên nhân của thực trạng này làm cơ sở cho việc có một chiến lược bài bản, khoa học và khả thi giúp cho VĐV thành tích cao của nước ta có đời sống vật chất và tinh thần ngày một tốt hơn, công hiến nhiều hơn cho sự nghiệp phát triển TDTT nước nhà.

         2.Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Đề taì đã sử dụng các phương pháp: Phân tích và tổng hợp tài liệu, phương pháp phỏng vấn chuyên gia, phương pháp điều tra xã hội học và phương pháp toán học thống kê.

3.Kết quả nghiên cứu và bàn luận.

Một VĐV TTTTC được coi là có thương hiệu cá nhân khi VĐV ấy có được thu nhập cao từ lương, thưởng và đặc biệt là các khoản thu nhập khác có được từ các nhà tài trợ. Khi các nhà tài trợ chấp nhận bỏ ra một khoản kinh phí để sử dụng thương hiệu của vận động viên thì thương hiệu của vận động viên ấy phải đem lại uy tín cho doanh nghiệp, nâng cao vị thế của sản phẩm dịch vụ và gia tăng được sự nhận biết, sự trung thành của khách hàng với sản phẩm tài trợ.

Theo như bản khảo sát đến từ 97 chuyên gia Marketing của các doanh nghiệp lớn tại Việt Nam thì có 5 tiêu chí khiến một nhãn hàng quan tâm đến việc đầu tư ngân sách cho việc sử dụng hình ảnh một vận động viên quảng bá cho sản phẩm hoặc dịch vụ của họ, các tiêu chí được lựa chọn theo mức độ ưu tiên như sau:

1.Vận động viên được giới truyền thông nhắc tới thường xuyên với hình ảnh và thông tin tích cực: 71.7%

2.Vận động viên có khả năng truyền cảm hứng tới công chúng: 69.7%

3.Vận động viên có định vị thương hiệu trùng với định vị của sản phẩm hoặc dịch vụ: 66.7%

4.Vận động viên có lượng người theo dõi trên trang cá nhân cao: 53.5%

5.Vận động viên có thành tích cao trong thi đấu thể thao quốc tế: 42.4%

Biểu đồ 1. Kết quả khảo sát về chiến lược marketing cho VĐV thể thao

Qua kết quả của bản khảo sát trên cho thấy, một vận động viên thể thao thành tích cao muốn xây dựng được thương hiệu cá nhân thì không chỉ cần có được huy chương trong các kỳ thi đấu mà còn phải thực hiện được ít nhất 4 tiêu chí khác để có thể đưa tên tuổi của mình trở nên hấp dẫn hơn với các nhà tài trợ.

Tuy nhiên có một thực trạng đối với các vận động viên và cả các huấn luyện viên thể thao của Việt Nam đó là sự hiểu biết cũng như công tác đào tạo về thương hiệu dành cho các vận động viên thể thao là không có, hầu hết các vận động viên chỉ có một nguồn thu nhập từ lương và thưởng khi có thành tích thi đấu.

Theo như bản khảo sát dành cho 50 vận động viên thể thao thành tích cao trong các bộ môn: Bóng đá, bóng chuyền, bắn súng, Tennis, thể dục dụng cụ về sự quan tâm cũng như những kiến thức về thương hiệu cá nhân thì kết quả khảo sát như sau:

          1.       75.6% vận động viên được hỏi không có thu nhập ngoài lương và chỉ có 24.4% có thu nhập khác ngoài lương.

          2.       78% vận động viên không có thu nhập từ quảng cáo hoặc tài trợ đến từ các nhãn hàng, chỉ có 22% vận động viên được hỏi là có được thu nhập từ các nhà tài trợ.

          3.       90.2% vận động viên được hỏi trả lời là không được đào tạo các kỹ năng mềm như nghệ thuật giao tiếp trước công chúng hay trả lời báo chí truyền thông. Chỉ có 9.8% vận động viên có được đào tạo kỹ năng giao tiếp trước công chúng.

          4.       92.7% vận động viên không được học kỹ năng giao lưu và tiếp cận với nhà tài trợ, chỉ có 7.3% trả lời là được biết kỹ năng này.

          5.       92.7% vận động viên không được học kỹ năng giao tiếp trên bàn tiệc hay kỹ năng tham dự các sự kiện lớn, chỉ có 7.3% cảm thấy tự tin với khả năng này.

          6.       73.2% vận động viên thấy rằng việc học thêm các kỹ năng này là cần thiết và 26.8% vận động viên không hào hứng học thêm các kỹ năng mềm.

          7.       71.4% vận động viên không có người hỗ trợ và quản lý khai thác thương hiệu cá nhân và 28.6% vận động viên có người quản lý thương hiệu cá nhân cho mình.

          8.       100% vận động viên cho biết câu lạc bộ không quản lý thương hiệu cá nhân của họ.

          9.       85.7% vận động viên cảm thấy mình cần tìm một công ty hoặc một người có chuyên môn tư vấn và quản lý tiếp thị thương hiệu cá nhân của họ và 14.3% cho rằng không cần thiết.

vdv1
vdv2
vdv3
vdv4
vdv5
vdv6
vdv7
vdv8
vdv9

Từ khảo sát trên có thể thấy được hiện trạng thực tế về vấn đề xây dựng thương hiệu, quản lý và khai thác thương hiệu cá nhân của các vận động viên thể thao thành tích cao của Việt Nam còn quá sơ khai, cần được quan tâm đầu tư, khai thác, phát triển một cách bài bản và chuyên nghiệp.

Chúng ta thiếu những nghiên cứu chuyên sâu về đề tài này để có thể giúp cho các nhà quản lý thể thao và các vận động viên thể thao hiểu rõ cũng như khai thác được thương hiệu cá nhân của mình một cách tối ưu nhất.

Tại Việt Nam, các công ty hoạt động chuyên nghiệp trong lĩnh vực quản lý và khai thác tài trợ quảng cáo cho các vận động viên thể thao thành tích cao còn quá ít. Hiện mới chỉ có một vài vận động viên thể thao thành tích cao có được thu nhập từ quảng cáo như:

Bảng 1. Danh sách các VĐV có được thu nhập từ quảng cáo

(Nguồn báo Dân Việt)

Xếp hạngVĐVBộ môn
1Lê Công VinhBóng đá
2Nguyễn Văn QuyếtBóng đá
3Nguyễn Anh ĐứcBóng đá
4Nguyễn Quang HảiBóng đá
5Đoàn Văn HậuBóng đá
6Nguyễn Tiến LinhBóng đá
7Nguyễn Tiến MinhCầu lông
8Lê Quang LiêmCờ vua
9Lý Hoàng NamQuần vợt
10Khánh ThiDancesport

Chỉ một số ít các vận động viên thể thao có thêm được nguồn thu nhập từ quảng cáo trên tổng số hàng trăm vận động viên thể thao thành tích cao. Chúng ta cũng chưa có nhiều công ty tham gia hoạt động trong lĩnh vực khai thác tiếp thị thể thao chuyên nghiệp đặc biệt là các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khai thác tiếp thịthương hiệu cá nhân cho các vận động viên thể thao thành tích cao còn quá ít ỏi, chưa tạo được xu hướng cho lĩnh vực đầy tiềm năng này.

Tóm lại: Thực trạng hiện nay về chiến lược xây dựng thương hiệu cá nhân và khai thác thương hiệu cá nhân cho các vận động viên thể thao thành tích cao của Việt Nam còn ở mức độ sơ khai và thiếu chuyên nghiệp. Thương hiệu cá nhân của hầu hết các vận động viên thể thao thành tích cao của Việt Nam còn quá mờ nhạt, thiếu hấp dẫn với công chúng đặc biệt là với các nhà quảng cáo tiếp thị. Các cơ quản lý thể thao, các huấn luyện viên và vận động viên thể thao thành tích cao của Việt Nam chưa có kiến thức cũng như kinh nghiệm để khai thác triệt để lĩnh vực này, để cải thiện thu nhập cho các vận động viên cũng như thu hút sự quan tâm của cộng đồng đối với thể thao thành tích cao của Việt Nam.

Nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên:

Đầu tiên phải kể đến cách thức chúng ta phát hiện và đào tạo phát triển thể thao thành tích cao.

Mô hình tìm kiếm, đào tạo vận động viên thể thao thành tích cao của Việt Nam khá giống với Trung Quốc, cách thức như sau:

·        HLV sẽ là người phát hiện ra những VĐV tài năng qua các sự kiện thể thao tại các trường học.

·        Giáo viên giáo dục thể chất đưa ra những nhận xét về những học sinh được lựa chọn.

·        Những học sinh này sẽ phải trải qua những bài kiểm tra trước khi được nhận. Sau đó, các bậc phụ huynh của những học viên này sẽ được thông báo về việc con cái họ được lựa chọn.

·        Trẻ em ở lứa tuổi từ 13 – 17 có tài và khả năng đặc biệt sẽ được lựa chọn vào những trường đào tạo thể thao, ở đó chúng được ăn, ở, học và luyện tập cùng nhau. Tất cả chi phí đều do nhà nước trợ cấp.

Điều này dẫn đến việc các Vận động viên thể thao thành tích cao của Việt Nam hầu như chỉ tập trung vào việc tập luyện thể thao để dành huy chương mà không dành sự quan tâm cho các môn học xã hội khác, dẫn đến sự phát triển thiếu cân bằng ở hầu hết các vận động viên thể thao thành tích cao. Việc học lệch khiến khả năng tiếp thu những kiến thức ngoài thể thao nhằm tăng kỹ năng mềm cho các vận động viên thể thao thành tích cao gặp nhiều khó khăn.

Bên cạnh đó việc các vận động viên thể thao thành tích cao hầu hết đến từ các trung tâm thể thao chuyên nghiệp cũng khiến mối quan hệ đa dạng của các vận động viên thể thao thành tích cao bị hạng chế. Môi trường tiếp xúc của các vận động viên thể thao thành tích cao hầu hết là giới chuyên môn thể thao nên khó có cơ hội tìm kiếm cho mình các cộng sự vừa hiểu về thể thao, lại giỏi về marketing hay tiếp thị. Chính vì sự hạn chế trong quan hệ và giao tiếp nên khả năng tạo dựng một đội nhóm có khả năng quản lý và tiếp thị thương hiệu cá nhân cho các vận động viên thể thao thành tích cao của Việt Nam là vô cùng khó khăn.

Trong khi đó tại Mỹ thì thể thao Đại Học là một ngành công nghiệp tỷ đô, tại các trường Đại Học của Mỹ họ hình thành mô hình quản lý và khai thác thể thao thành tích cao một cách bài bản và chuyên nghiệp với một nguồn thu khổng lồ từ các nhà tài trợ đến rất nhiều từ chính các cựu sinh viên thành công của trường. Rất nhiều vận động viên Olympic của Mỹ đến từ các trường Đại Học danh tiếng.

Ví dụ như Olympic 2016 trong số 555 Vận động viên của Mỹ tham gia thế vận hội thì có đến 417 VĐV là tân sinh viên, sinh viên và cựu sinh viên đến từ 130 trường Đại học của Mỹ.

Điều đó cho thấy đây là vấn đề đầu tiên dẫn đến nguyên nhân thương hiệu cá nhân của các vận động viên thể thao thành tích cao của Việt Nam kém thu hút hơn các ngôi sao trong các lĩnh vực khác như điện ảnh hay âm nhạc.

Nguyên nhân thứ hai: Chúng ta chưa thu hút được nguồn lực tài chính của gia đình trong việc phát hiện,đầu tư vào việc đào tạo và phát triển tài năng cũng như xây dựng thương hiệu cho các vận động viên thể thao thành tích cao. Hầu hết ở các quốc gia có nền thể thao phát triển đặc biệt là thể thao thành tích cao thì hầu như việc phát hiện, đầu tư và phát triển thương hiệu cá nhân cho các vận động viên thể thao thành tích cao hầu hết đền từ gia đình. Phải kể đến các tên tuổi lớn như David Beckham được gia đình phát hiện và đầu tư cho học bóng đá chuyên nghiệp lúc anh 7 tuổi, hay như Messi có bố là quản lý thương hiệu cá nhân của anh.

Theo như khảo sát dành cho 100 phụ huynh là doanh nhân, văn phòng, giảng viên, kỹ sư tại Việt Nam về mức độ quan tâm và đầu tư nếu phát hiện ra con mình có tài năng về thể thao đã cho kết quả khá bất ngờ như sau :

  1. Gia đình có những phương pháp nào để phát hiện ra tài năng thể thao của trẻ thì có 72.4% là sử dụng phương pháp quan sát sở thích của trẻ hàng ngày và 16.3% là định hướng cho trẻ do niềm yêu thích của bố mẹ với môn thể thao. Chỉ một số ít là cho trẻ thử nhiều môn thể thao khác nhau hay đến từ thể thao học đường.

Điều này cho thấy sự phối hợp để phát hiện tài năng trẻ đến từ các chương trình thể thao học đường chưa cao.

  • Nếu gia đình phát hiện được năng khiếu đặc biệt của trẻ trong lĩnh vực thể thao thì gia đình có sẵn sàng đầu tư tài chính cho con theo đuổi thể thao chuyên nghiệp không? Thì có đến 86.9% phụ huynh đồng ý đầu tư cho con, chỉ có 13.1% là không đồng ý.

Điều đó cho thấy chúng ta có một nguồn lực tài chính rất lớn đến từ phía những gia đình có điều kiện và có khả năng tài chính, nhưng các nhà tuyển trạch lại chưa có chiến lược tiếp cận với nguồn lực này vì vậy việc phát triển và đào tạo TTTTC vẫn phụ thuộc quá lớn vào nguồn kinh phí hạn hẹp của nhà nước.

Nguyên nhân thứ ba: Chính là chúng ta thiếu những nghiên cứu chuyên sâu về vấn đề thương hiệu cá nhân cho các vận động viên để đưa vào công tác đào tạo và giảng dạy cho các vận động viên cũng như các nhà quản lý thể thao chuyên nghiệp dẫn đến kiến thức về lĩnh vực này đối với thể thao thành tích cao của Việt Nam là quá mới mẻ, chưa thể khai thác hiệu quả thương hiệu cá nhân của các vận động viên thể thao thành tích cao.

Nguyên nhân thứ tư: Chúng ta còn thiếu đội ngũ các nhà quản lý thương hiệu và tiếp thị vừa có kiến thức thể thao lại có khả năng lập chiến lược truyền thông cũng như tiếp thị thương hiệu cho các vận động viên, chúng ta cần có thêm đội ngũ những chuyên gia sáng tạo quảng cáo tiếp thị cho thể thao thành tích cao.

Nguyên nhân thứ năm: Cơ sở vật chất trong các trường học của Việt Nam không đủ tiêu chuẩn để có thể phát hiện, phát triển được thể thao chuyên nghiệp điều đó dẫn đến sự hạn chế trong việc tìm kiếm tài năng thể thao, bồi dưỡng tài năng đó trong môi trường học đường như các nước phát triển.

4.Kết luận.

Thực trạng vấn đề chiến lược xây dựng thương hiệu cá nhân cho VĐV thành tích cao của Việt Nam còn nhiều hạn chế, có thể nói ở mức sơ khai và hoàn toàn mới mẻ với những nhà làm công tác quản lý thể thao chuyên nghiệp của Việt Nam. Chúng ta cũng chưa có các công ty quản lý thể thao và xây dựng thương hiệu cá nhân một cách chuyên nghiệp, bài bản để có thể tư vấn cho các vận động viên học cách thức xây dựng thương hiệu cá nhân bền vững lâu dài. Các liên đoàn thể thao hay các câu lạc bộ thể thao chuyên nghiệp còn lúng túng trong việc xây dựng thương hiệu của bản thân câu lạc bộ hay liên đoàn nên việc khai thác thương hiệu cá nhân của các vận động viên đối với họ là một điều khá xa vời. Bên cạnh đó, việc quản lý, hướng dẫn và đào tạo các vận động viên hiện hầu hết đều do một Huấn luyện viên chính đảm nhiệm, nên việc giúp các vận động viên có thể phát triển một cách toàn diện là điều vô cùng khó khăn bởi bản thân HLV hầu hết chỉ tập trung vào việc giúp VĐV có được thành tích cao trong hoạt động thi đấu chứ không thể tư vấn phát triển thương hiệu cá nhân cho vận động viên.




Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *